Photographer's Note

"Antik Gelveri Evi Taş İşlemeleri"

Denebilir ki; bugnk Gzelyurt, Kapadokya blgesi iinde yer altı şehirleri, kaya oyma yapıları, eski Bizans stili binaları, kiliseleri, Manastır Vadisi ile Kapadokyanın tm zelliklerini bir araya toplamış, tarihi ve turistlik aıdan mutlaka grlmesi gereken bir yerdir.

Kapadokyanın Gneybatı blmnde yer alan Gzelyurttaki kaya oymaların Hıristiyanlık dneminde yapıldığı belirlenmiş olmakla beraber tarihini kesin olarak sylemek mmkn değildir. Blgede evrenin doğal ve sosyal yapısına bağlı olarak diğer yrelerden farklı bir yerleşim kltrnn doğduğu kayaları oyarak yer altı şehirlerinin ortaya ıktığı ne srlr. Kayaların oyulması bir sylentiye gre de IV. Yzyılda Kayseri Başpiskoposluğu yapmış olan Saint Baslle, Atina ve İskenderiye gezilerinden sonra Hıristiyanlık iin en iyi hayat yolunun şehirlerden uzakta, doğal koşullar iinde bulunduğu grşnden hareket ederek rgp evresine yerleşmiş ve bylece kayaların oyulması nem kazanmıştır. Daha sonra eşitli yerlerden gelen Hıristiyanlar buralara yerleşmiş ve blge nemli bir yerleşim merkezi niteliğini kazanmıştır.

Kaya mekanlar iin bir başka değerlendirmede ise farklı grş ortaya ıkmaktadır. Buna gre VII. Ve VIII. Yzyıllarda Hıristiyanlar arasındaki mezhep kavgası ve Arap akınları bu oyukların yapılmasına neden olmuştur. Ayrıca yapı yapmaktan daha kolay ve ekonomik olduğu iin kaya mekanların yapımının 19. yzyıla kadar srdğ de dşnlmektedir.

Gzelyurt ilesinin ilk yerleşimi Aşağı mahalledeki Ava Gregorios Theologos Kilisesi evresindeki kaya mekanlarda yerleşim alanında yer aldı. Sonraları kaya konutların n kısmına tonoz rt sistemiyle yapılar eklendi. Bunun sonucu n yapı, arkası kaya oyma olan konutlar kullanılmaya başlandı. 19. ve 20. yzyıllarda ise yukarı mahallede kaya oymalarına konutlar inşa edildi.

Yrenin manastır vadisinde izgi boyamalarla sslenmiş az sayıda da olsa kaya konutlar bulunmaktadır. Buradaki kaya oymalarda n cephe yaratılarak kabartma sslemelere yer verilmiş ve bir anıtsallık elde edilmeye alışılmıştır. Ayrıca buraya ynelik nlemlerin ok az oluşu da dikkati ekmektedir. Bu gzlemlerin sonucu olarak Gzelyurttaki kaya mekan ve kiliselerin oğunluğunun ikona yasağının kalkmasından sonraki dnemde veya Seluklular zamanında yapıldığını sylemek mmkn olur.

Gzelyurt (Gelveri) ilesi konum itibari ile İ Anadolu Blgesinde, Aksaray İline bağlı şirin ve turistik bir iledir. Gelveri ilesi 1965 yılında şimdiki ismi olan Gzelyurta evrilmiş ve 1989 yılında Aksarayın il oluşu ile birlikte ile olmuştur. İle Aksaray iline 35 km,Niğde iline 80 km ve Nevşehir iline 70 km mesafededir.

Nobody has marked this note useful

Photo Information
  • Copyright: Yasar TIPIRDAMAZ (ytipirdamaz) Silver Note Writer [C: 1 W: 0 N: 13] (95)
  • Genre:
  • Medium:
  • Date Taken: 2006-03-28
  • Categories:
  • Exposure: f/5.6, 1/400
  • More Photo Info: view
  • :
  • Date Submitted: 2008-09-07 2:37
Viewed: 2348
Points: 0
Discussions
  • None
Additional Photos by Yasar TIPIRDAMAZ (ytipirdamaz) Silver Note Writer [C: 1 W: 0 N: 13] (95)
View More Pictures
explore TREKEARTH